Azijn in de wasmachine: waarvoor en hoe?

Azijn in de wasmachine: het is een van de bekendste huis-, tuin- en keukentrucs. Een scheutje azijn zou je machine ontkalken, geurtjes verdrijven en je was zachter maken, en dat allemaal voor een paar cent. Maar klopt dat wel, en hoe doe je het veilig?

In dit artikel lees je waarvoor azijn echt werkt in de wasmachine, welke soort je nodig hebt, hoeveel je gebruikt en hoe vaak. We zijn ook eerlijk over de risico's, want azijn is niet zo onschuldig als het lijkt. Aan het eind vind je rustigere alternatieven die je machine sparen.

Waarom azijn in de wasmachine gebruiken?

Azijn is populair in huishoudens omdat het goedkoop is, altijd in de kast staat en meerdere klusjes tegelijk aankan. In de wasmachine wordt het voor drie dingen gebruikt.

Het eerste is ontkalken. Azijn bevat azijnzuur, en dat lost kalkaanslag op. Woon je in een gebied met hard water, dan hoopt kalk zich op in het verwarmingselement en de trommel van je machine. Die aanslag maakt je wasmachine minder zuinig en verkort de levensduur. Hoe hard je water is, verschilt sterk per regio. Op de website van je waterbedrijf zie je precies hoe hard het water bij jou is. Wil je meer weten over de invloed hiervan, lees dan ons artikel over hard water en je wasresultaat.

Ten tweede pakt azijn geurtjes aan. Een muffe wasmachine ruikt niet fris, en die lucht slaat over op je schone was. Azijnzuur neutraliseert een deel van de bacteriën en zeepresten die de geur veroorzaken. Blijft je machine stinken, dan zit er meestal meer achter. In ons artikel over een stinkende wasmachine vind je de vijf meestvoorkomende oorzaken.

Tot slot gebruiken veel mensen azijn als alternatief voor wasverzachter. Een klein beetje in het spoelwater maakt vezels losser en spoelt achtergebleven zeepresten weg, zonder de chemische coating van gewone wasverzachter. Je kleding ruikt daarna trouwens niet naar azijn, de geur verdwijnt tijdens het drogen.

Welke azijn kun je gebruiken?

Niet elke azijn is geschikt. In de supermarkt en drogist vind je een paar varianten, en het verschil zit vooral in de sterkte en de kleur.

• Schoonmaakazijn is de sterkste, met ongeveer 8 procent azijnzuur. Handig voor ontkalken, maar juist door die kracht ga je er voorzichtig mee om.
• Natuurazijn (ook wel huishoudazijn) zit rond de 4 à 5 procent azijnzuur. Dit is de mildere keuze en prima voor lichter gebruik.
• Witte azijn is kleurloos. Dat is precies wat je wilt, want een gekleurde azijn kan vlekken achterlaten op lichte was.

Blijf weg van azijnsoorten uit de keuken die bedoeld zijn voor op je bord. Balsamicoazijn en appelazijn bevatten kleurstoffen, suikers en soms olie. Die geven vlekken, plakken in je machine en trekken juist bacteriën aan. Kies dus altijd voor een kleurloze schoonmaak- of natuurazijn.

Wasmachine ontkalken met azijn: stap voor stap

Wil je je machine ontkalken met azijn? Dan doe je dat het beste met een lege trommel op een heet programma. Zo verspreidt de azijn zich door de hele machine en lost de kalk het beste op.

1. Zorg dat de trommel helemaal leeg is, dus geen kleding erin.
2. Giet ongeveer 250 ml schoonmaakazijn of natuurazijn rechtstreeks in de trommel.
3. Kies een lang programma op de hoogste temperatuur, meestal 60 tot 90 graden.
4. Laat het programma helemaal doorlopen.
5. Veeg na afloop de rubberen deurrand en het bakje droog met een doekje.

Vergeet het wasmiddelbakje niet, daar hoopt zich vaak de meeste aanslag op. Hoe je dat grondig aanpakt, lees je in onze gids over het zeepbakje schoonmaken. Voor een complete beurt van je hele machine hebben we een aparte stap-voor-stap gids over wasmachine schoonmaken.

Azijn als wasverzachter: stap voor stap

Azijn als wasverzachter is misschien wel de makkelijkste toepassing. Je hebt er niets extra's voor nodig en je gebruikt gewoon je normale wasprogramma.

1. Vul je was zoals altijd en doe je gewone wasmiddel in het wasmiddelvak.
2. Giet ongeveer 50 tot 100 ml witte natuurazijn in het wasverzachterbakje.
3. Start je wasprogramma zoals je gewend bent.

De azijn komt tijdens het spoelen vrij en spoelt zeepresten weg die je kleding stug maken. Vooral handdoeken worden er weer lekker luchtig van. Wil je een compleet overzicht van natuurlijke opties, dan hebben we een uitgebreid artikel over duurzame alternatieven voor wasverzachter.

Hoeveel azijn moet je gebruiken?

De juiste hoeveelheid hangt af van wat je wilt doen. Meer is hier echt niet beter, want een grote hoeveelheid azijn is te agressief voor de onderdelen van je machine.

• Ontkalken: ongeveer 250 ml in de lege trommel, op een heet programma.
• Als wasverzachter: 50 tot 100 ml in het wasverzachterbakje, per wasbeurt.
• Tegen lichte geurtjes: een scheutje van rond de 100 ml in de trommel, samen met een normale was op 40 graden.

Twijfel je? Begin dan aan de lage kant. Je kunt altijd een volgende keer iets meer nemen, maar je kunt overtollige azijn niet meer terugdraaien.

Hoe vaak kun je azijn gebruiken?

Hier komt de nuance om de hoek kijken. Azijn werkt, maar dagelijks gebruik is niet verstandig. Het azijnzuur dat kalk oplost, tast op den duur ook rubber aan.

Voor het ontkalken van je machine is een paar keer per jaar ruim voldoende, afhankelijk van hoe hard je water is. Bij zacht water is twee keer per jaar genoeg, bij hard water mag het wat vaker. Als wasverzachter kun je azijn regelmatiger inzetten, maar ook dan geldt: niet bij elke was, en liever niet op elastische stoffen zoals sportkleding of ondergoed met veel elastaan. Zo houd je je machine, en je kleding, langer mooi.

Risico's en nadelen van azijn

Azijn heeft een gouden imago als natuurlijk schoonmaakmiddel, maar er zitten wel degelijk haken en ogen aan. Goed om te weten voordat je de fles pakt.

Het grootste bezwaar zijn de rubberen onderdelen. De deurafdichting, de slangen en de pakkingen in je machine zijn van rubber, en azijnzuur maakt dat rubber na verloop van tijd hard en broos. Er kunnen scheurtjes ontstaan, en in het ergste geval gaat je machine lekken. Metalen delen zoals de roestvrijstalen trommel kunnen prima tegen azijn, maar juist die zachte onderdelen niet.

Let ook op je garantie. Veel fabrikanten raden azijn expliciet af in hun handleiding en adviseren een speciale machinereiniger of ontkalker. Gebruik je toch azijn en ontstaat er schade, dan kan de fabrikant je garantie weigeren. De Consumentenbond adviseert daarom om altijd eerst de handleiding van je eigen machine te checken. Ook Milieu Centraal wijst erop dat je azijn spaarzaam moet gebruiken.

Tot slot is geconcentreerde azijn niet leuk voor je luchtwegen en ogen. Zorg voor wat frisse lucht als je ermee werkt, en volg de aanwijzingen op de verpakking. Het RIVM raadt aan om schoonmaakmiddelen, ook natuurlijke, altijd volgens het etiket te gebruiken.

Betere alternatieven voor azijn

Vind je het idee van aangetast rubber niet fijn? Dan zijn er zachtere manieren om hetzelfde resultaat te bereiken.

Citroenzuur is de favoriet van veel mensen die hun machine willen ontkalken. Het lost kalk minstens zo goed op als azijn, maar is milder voor rubber. Je koopt het als poeder bij de drogist, lost een paar eetlepels op in water en laat dat op een heet programma doorlopen.

Soda (natriumcarbonaat) is dan weer handig tegen vet en geurtjes. Het ontkalkt niet, maar helpt de trommel fris te houden. En voor wie zijn machine echt wil ontzien: er bestaan speciale wasmachinereinigers die zijn afgestemd op de onderdelen van je apparaat.

Er is nog een manier om je machine schoner te houden, en die begint bij je wasmiddel zelf. Veel aanslag en geurtjes ontstaan namelijk door zeepresten van vloeibaar wasmiddel dat zich ophoopt in de trommel en het bakje. Ecofino wasstrips lossen volledig op in water en laten daardoor veel minder residu achter. Minder resten betekent minder voedingsbodem voor bacteriën, en dus een machine die langer fris blijft. Je hoeft dan simpelweg minder vaak groot schoon te maken.

De wasstrips zijn ultra-geconcentreerd, biologisch afbreekbaar en verpakt in FSC-gecertificeerd karton dat gewoon door de brievenbus past. Wil je dieper ingaan op milieuvriendelijk wassen, lees dan onze complete gids over duurzaam wassen.

Veelgestelde vragen

Kun je azijn en wasmiddel samen gebruiken?

Ja, maar niet in hetzelfde vakje. Doe je wasmiddel in het wasmiddelvak en de azijn in het wasverzachterbakje. Zo komen ze op verschillende momenten vrij en werken ze elkaar niet tegen.

Hoeveel azijn moet ik in de wasmachine doen?

Voor het ontkalken gebruik je ongeveer 250 ml in een lege trommel op een heet programma. Als wasverzachter is 50 tot 100 ml in het bakje voldoende. Meer heeft geen zin en is belastender voor je machine.

Is azijn schadelijk voor mijn wasmachine?

Bij spaarzaam gebruik valt het mee, maar azijnzuur kan rubberen onderdelen zoals de deurafdichting en slangen na verloop van tijd aantasten. Gebruik azijn daarom niet te vaak en check de handleiding van je machine, want sommige fabrikanten raden het af.

Gaat mijn was naar azijn ruiken?

Nee. De azijngeur verdwijnt tijdens het spoelen en drogen. Je kleding ruikt daarna fris en neutraal, niet zuur.

Hoe vaak moet ik de wasmachine met azijn schoonmaken?

Een paar keer per jaar is genoeg. Bij zacht water volstaat twee keer per jaar, bij hard water mag het iets vaker. Vaker dan eens per maand is af te raden vanwege de rubberen onderdelen.

Wat is beter: azijn of citroenzuur?

Voor het ontkalken is citroenzuur vaak de betere keuze. Het lost kalk net zo goed op maar is milder voor het rubber in je machine. Azijn is wel makkelijker verkrijgbaar en breder inzetbaar, bijvoorbeeld als wasverzachter.